Интелект

Плимата и осеката се бранови кои се предизвикани од гравитацијата на Месечината и Сонцето. Додека пак разурнувачките сеизмички морски бранови, или цунами имаат сосема поинаква природа. Терминот цунами потекнува од Јапонија, каде се многу чести и плимите и цунамите. Цунамите се предизвикуваат од земјотреси под или во близина на океанот. Овие земјотреси го поместуваат океанското дно и испраќаат остри вибрации низ водата. Подводните вулкани или лавини исто така предизвикуваат цунами. Цунамито не е единствен бран, туку е серија од бранови. Во морето овие бранови можат да бидат високи по неколку десетици метри, а можат да патуваат на многу големи растојанија со брзина до 70 километри на час. Како што брановите пристигнуваат поблизу до брегот, тие губат малку на брзина, а добиваат на висина. Во моментот кога ќе достигнат до копното, тие можат да бидат високи преку 60 метри и да се движат со брзина од 160 километри на час. Цунами може да помине преку целиот океан, и овие масивни бранови често предизвикуваат големи ...
| | веќе видена

Трицерапторите јаделе растенија. Тираносаурус Рекс имал кратки раце. Бронтосаурусот всушност бил апатосаурус. Ова можеби е доволно знаење за да одговорите прашање на „Милионер“. Но, во последните неколку години, палеонтолозите откриле уше многу занимливи факти за диносаурусите. Денес во Американскиот Природонаучен Музеј се отвора нова изложба – Најголемиот Диносаурус во светот. По тој повод подготвивме неколку изненадувачки и малку познати факти за диносаурусите. Не сите диносауруси имале масивна големина – некои видови всушност биле многу мали. Најголем број диносаурурси биле големи колку мачка или гулаб. Најмалиот познат птертодактил откриен во 2008 година имал распон на крилата од само 25 сантиметри. Диносаурусите растеле релативно брзо. На пример маментисаурусот – четири ножен диносаурус кој се хранел со растенија, и кој имал долг врат кој изнесувал речиси половина од неговата должина која изнесувала над 23 метри, до вкупната големина растел околу 30 години. Иако најголем број илустрации од диносауруси ...
| | веќе видена

Бактери - мали едноклеточни организми кои можат да се најдат насекаде во природата, во најголемите длабочини на океаните, во длабочините на почвата и во највисоките делови на атмосферата. Според ова не треба да напоменуваме дека бактериите живеат и во нашите домови, во средините во кои секојдневно го поминуваме нашето време а живеат и во нас и на нас. Постојат многу видови бактерии, некои кои предизвикуваат смртоносни болести и некои кои се безопасни, дури и корисни за животните и луѓето. Бактериите кои се штетни предизвикуваат болести кај луѓето, животните и растенијата. Предизвикуваат и расипување на храната, и дури и труење на луѓето кои ќе ја изедат таквата храна. Но, има и многу бактерии кои природата ги наменила за корисни дејства. На пример, многу бактерии се корисни до тој степен, што ако не постоеле не би имале многу производи – кисело млеко, кисела зелка, сирење, оцет и алкохол. Овие производи се резултат на хемиската промена наречена ферментација која се случува под дејство на бактериите. ...
| | веќе видена

За најголем број на луѓе, речиси сè изгледа подобро во 8 часот навечер одошто во 5.30 наутро. И секако, во поголемиот број на случаи, зајдисонцата се поинтересно и поинтензивно обоени од изгрејсонцата. Но, ова нема некоја смисла, бидејќи најголем дел условите кои владеат во моментот кога сончевите зраци паѓаат ниско низ атмосферата се исти и на зајдисонце и на изгрејсонце. Што е причината? Изгрејсонце е моментот кога горниот раб на Сонцето се појавува над хоризонтот на исток. Изгрејсноцето не треба да се меша со зората, што пак е моментот кога небото почнува да се осветлува и се случува пред да се поајви сонцето, ставајќи крај на самракот. Бидејќи атмосферската рефракција (прекршување) предизвикува сонцето да се види пред да се појави на хоризонтот, и од оваа гледна точка, и изгрејсонцето и зајдисонцето се своевидни оптички илузии. Тајмингот на изгрејсонцето варира низ годината, и зависи од географската ширина и должина на која се наоѓа гледачот, од периодот во годината и временската зона во која се наоѓа ...
| | веќе видена

Eartha – најголемиот ротационен глобус во светот. Се наоѓа во главната зграда на корпорацијата ДеЛорме во државата Мејн во САД. Овој глобус тежи 2500 килограми и има дијаметар од 12,5 метри. Направен е во размер 1:1 000 000, што значи дека еден милиметар на овој глобус одговара на еден километар реална големина. Како и најголем број глобуси, и тој е поставен под агол од 23,5º во однос на вертикалата, истиот агол под кој и Земјата е наклонета – екваторот е дијагонален на подот. Глобусот е поврзан со мотори кои го симулираат движењето на Земјата, ротацијата и револуцијата на Земјата за време на еден ден. Глобусот е направен во 1998 година, а е создаден според сателитски слики, осенчан релјеф, како и информации за главните патни мрежи и урбаните средини. Глобусот е поставен во стаклена зграда, а навечер е осветлен. Зградата е отворена за сите посетители, а околу глобусот се наоѓаат и балкони за полесно гледање на „Земјата“. Глобусот е изграден од конструкција од алуминиумски цевки, а покриен е со 792 дела од ...
| | веќе видена

Зошто некои луѓе се чини дека имаат способност да внесат „ненормални“ количини дрога со години, додека други умираат од релативно кратка употреба? Ова прашање е тешко за одговарање од една причина – лесно е да се определи причината за смрт на еден човек, тешко да се определи како некој човек би преживеал. Сепак постојат неколку можни објаснувања: прво некои луѓе не умираат лесно, дури и ако тоа се луѓе кои имаат живот полн со злоупотреба на супстанци. Кокаинот има сериозни последици, а „убива“ со тоа што предизвикува фатална аритмија или срцев удар. За време на акутни прекумерни дози, коронарната артерија се контрахира (се стеснува), со што се зголемува побарувачката за кислород за срцето и во стеснувањето се насобираат крвни плочки – тромбоцити. Ако пациентот е млад и има чисти артерии, тој може да има слаб срцев удар и да преживее. Сепак, младите луѓе не се имуни на последиците од употреба на кокаин, или смрт поврзана со опојни дроги. Иако има малку испитувања за ефектите од долготрајна злоупотреба на ...
| | веќе видена

Римска Арена е името на амфитеатарот кој се наоѓа во Пула, Хрватска. Арената е единствениот римски амфитеатар на кој сите четири страни и трите архитектонски реда се целосно зачувани. Изградена е во 27 година пред новата ера, од варовник. Зад сцената има ѕид со три реда отвори кои гледаат кон пристаништето. Оваа арена можела да се покрие со посебни платна за заштита на гледачите. Се вбројува меѓу шесте најголеми преостанати римски арени во светот. Редок пример помеѓу 200 преостанати римски амфитеатри за уникатните технолошки решенија. Ова е најдобро зачуваниот древен споменик во Хрватска. Денес се употребува за театарски претстави и концерти.
| | веќе видена

Дали некогаш сте се запрашале колкав е вкупниот капацитет на складирање на податоци на целото човештво? Научниците дадоа една интересна бројка – 295 егзабајти. Во превод – тоа се 295 милијарди гигабајти. Не изгледа многу, или пак изгледа многу? Можете да ја замислите оваа цифра? На пример, ако сите овие податоци се стават на компакт диск и тие се наредат еден врз друг, тој ред ќе биде долг 1,5 пати повеќе од растојанието од Земјата до Месечината. Или уште една споредба – ако сите тие информации се стават на хартија (во книги со просечна содржина), тогаш површината на Кина може да се покрие со три слоја книги. Ако се поделат според популацијата, на секој човек на планетата му припаѓаат по околу 50 гигабајти дигитални информации. Денес во светот информациите се запишани на 60 различни технологии – од весници преку книги до дискови и компјутери. Од 2007 година, 94 проценти од светските податоци се во дигитална форма. Луѓето споделуваат 65 егзабајти информации преку технологиите на двонасочна комуникација како ...
| | веќе видена

„Микодизел“ е прекар доделен на испарливите органски производи кои ги произведува една мувла. Откриена е и интензивно се испитува една габа- мувла, која живее на растенијата и има способност да произведува неколку различни соединенија од видот циклохексани – цинеол (кои се наоѓаат во суровата нафта), како и соединенија кои имаат огромен потенцијал да се употребуваат како гориво. Цинеолот е многу интересен бидејќи кога ќе се додаде во бензинот во сооднос 8:1, бензинот добива конечен октански број од 95. Иако квасците произведуваат етанол преку процесот на ферментација, овој алкохол не е толку богат со енергија како што се производите на мувлите, како цинеолот и циклохексаните. Цинеолот има мирис на еукалиптус, а порано се мислело дека може да се добие само од вишите растенија. Но изгледа дека и тоа е производ на ферментацијата. Пред да се започне масовно производство на микодизел, треба да се направат соодветни тестирања и испитувања на мувлите кои го произведуваат ова гориво. Исто така,треба да се направат и ...
| | веќе видена

Енергетската фабрика на организмот. Дигестивниот систем е серија од цевчести органи кои ги конвертираат нашите оброци во гориво. Вкупно има околу 9 метри од исплеткана мрежа на „цевки“, започнувајќи со устата и завршувајќи со анусот. По овој пат, храната се разложува, се сортира и се преработува, корисните елементи се ресорбираат и циркулираат низ телото за да ги хранат и обноват клетките и да однесат енергија до мускулите. Храната од чинијата треба да се претвори во изџвакана, мека течност за дигестивниот систем да може да ја разложи на составните делови: протеини, јаглехидрати, масти, витамини и минерали. Нашите заби го започнуваат процесот со џвакање на храната и мелење на секој залак, додека јазикот прави топчести залаци за голтање. Влажната плунка донесена во устата од плунковните жлезди го почнува процесот на хемиско варење со помошна специјализирани протеини наречени ензими. Излачувани на различни места низ дигестивниот систем, ензимите ги разложуваат големите молекули од храната во помали молекули ...
| | веќе видена

Нафтата, основата на светскиот транспорт, се мисли дека е создадена од остатоците на малите организми кои живееле пред многу милиони години, но точната хемиска трансформација е своевидна мистерија. Денес научниците сеуште се обидуваат да ја откријат улогата која ја имаат микроорганизмите кои живеат во длабочините на Земјата. Малку научници не се согласуваат со теоријата, додека повеќето геолози ја поддржуваат теоријата дека нафтата која се вади од земјата – предоминантно потекнува од фосилите од морскиот свет – алки и планктон. Постојат многу докази кои го поддржуваат биогеничкото потекло на нафтата. Многу од молекулите кои се наоѓаат во суровата нафта личат на липидите кои се наоѓаат во клеточните мембрани на бактериите. Додека поголемиот дел од мртвиот материјал во океанот се рециклира од бактериите, липидите се тешки, масни молекули кои се „најнепожелни“ за јадење. Тие остануваат нерециклирани и завршуваат на морското дно, каде полека остануваат закопани под огромни слоеви седимент и евентуално се ...
| | веќе видена

Кокино е важна мегалитска опсерваторија откриена во 2001 година, се наоѓа во североисточниот дел на Македонија, на 30 километри од Куманово. Оваа опсерваторија и археолошко наоѓалиште се стари преку 3800 години. Пронајдени се артефакти од Бронзеното време па наваму. Кокино се состои од два дела. Содржи специјални камени маркери со чија помош се следат движењата на Сонцето и Месечината на источниот хоризонт. Опсерваторијата употребувала метод на стационирано набљудување, маркирајќи ги позициите на Сонцето за време на зимската и летната краткодневица како и за време на рамнодневиците. Според НАСА, Кокино е на четврто место на најважните древни опсерватории. Покрај опсерваторијата, пронајдена е и Кокино култура, мрежа од десет храмови кои датираат од 2000 година пред новата ера. Откриени се и камени цртежи, особено од орли – симбол на бурата и желки – симбол на земјата. Ако Кокино се идентификува како древна цивилизација, тоа би било една од најстарите, ако не и најстара цивилизација во Европа.
| | веќе видена

Карта или мапа е шематски приказ на една област. Мапите примарно се употребуваат за да се олесни лоцирањето на некое место или олеснување на план за патување, а можат да бидат мали – од мапа на едно гратче – до мапа на цел свет. Мапите се употребуваат и за илустрација на информациите за одредена област, на пример за дистрибуција на популација, ресурси или климатски услови. Специјализираните мапи се познати како тематски мапи. Реалноста на мапите е претставена во зависност од информациите кои ги содржи. За цртање на мапите се употребуваат дијаграми и различни графички помагала – а размерот зависи од големината на мапата и релацијата со областа која ја претставува. Првите мапи кои воопшто биле направени се презентации од ноќното небо и ѕвездите нацртани на ѕидови, а се најдени во пештери во денешна Франција. На овие мапи се нацртани позициите на ѕвездите и датираат од пред 18000 години. Најстарата позната мапа на која е претставен терен е најдена во Месопотамија (денешен Ирак), датира од пред 4000 години – ...
| | веќе видена

Иако е општо прифатена како машка професија, многу жени оставија свој карактеристичен белег на политиката и местото „Лидер на држава“. 10. Кралицата Елизабета Втора Кралицата Елизабета Втора е кралица на Британија и Комонвелтот веќе 59 години, ниту една жена – водач на држава не стигнала до нејзиниот рекорд на долговечност и владеење. Елизабета Втора не е само фигура, таа е речиси глобална институција и со нејзините 84 години сеуште патува по светот. 9. Ангела Меркел Една од најмоќните жени денеска е канцеларката на Германија, Ангела Меркел. Симбол на модерната економија на државата, Меркел – по професија хемиски инженер, е речиси и на чело на цела Европа. 8. Јулија Тимошенко Со манекенската става и подготвеноста на моќен бизнисмен, Јулија Тимошенко служеше како премиер на Украина речиси два мандати, и ја водеше Портокаловата Револуција во 2004 година. Во 2010 ја загуби битката за претседател на Украина и сеуште останува важна политичка фигура во Украина. 7. Сиримаво Бандаранаике Првата жена – премиер во ...
| | веќе видена

Една компанија за производство на алкохолни пијалаци произведе серија фотографии – алкохолни пијалаци под микроскоп. Целиот процес е многу комплексен. Се зема капка од некој алкохолен пијалак и се остава целосно да се исуши во херметички затворен сад, потоа добиениот резултат се слика со 35 милиметарска камера. Целиот процес може да трае и до три месеци, и за соодветно „фаќање“ на сликата потребни се и до 200 обиди. Коктелите имаат овошни и газирани сокови кои содржат лимонска киселина и комплексни шеќери кои имаат многу интересна структура кога ќе се исушат. Неверојатните форми и бои на алкохолната уметност се нагласени со осветлување со природна светлина од неколку страни на рамнината на која се наоѓаат кристалите од „сувиот“ алкохол Исто како и снегулките – секој пијалак е различен и единствен.
| | веќе видена

Зелената архитектура позната и како зелено градење или одржливо градење се однесува на структура и процес кои се еколошки одговорни и ефикасни во поглед на ресурсите – низ целиот период на животот на зградата – од дизајнот,конструкцијата, работењето, одржувањето, реновирањето и уривањето. Оваа пракса го зголемува и дополнува класичниот дизајн на зграда кој се однесуваше на економичност, корисност, трајност и удобност. Постојано се развиваат нови технологии за дополнување на постојните практики за создавање на позелени структури, а самите зелени згради се направени за да се намали вкупното влијание на градбите врз човековото здравје и природната средина со: Ефикасно користење на енергија, вода и други ресурси; Заштита на здравјето на станарите и вработените; Да се намали отпадот, загадувањето и деградацијата на средината. Градењето „зелени“ згради исто така се стреми и да го намали влијанието на новите згради врз средината. Самиот концепт на зелено градење и одржлив развој се заснова на енергетската криза и ...
| | веќе видена

Ерата на Холоцен е започната некаде пред 10000 години додека вистинското менување на Земјата од страна на луѓето е започнато некаде пред околу 250 години. Најочигледната промена предизвикана од човекот, од геолошка перспектива, е промената на составот на атмосферата. Емисиите од јаглерод диоксид се без боја, без мирис, и во непосредна смисла – безопасни. Но нивниот ефект на затоплување може да ги однесе температурите на земјата на многу високо ниво – невидено со милиони години. Многу растенија и животни си ги поместуваат своите живеалишта кон Половите, а тие промени оставаат траги во фосилните податоци. Многу видови воопшто нема да го преживеат затоплувањето. Долго откако нашите возила, фабрики и градови се претворат во прав, последиците од согорувањето на билионите тони фосилни горива ќе бидат јасно видливи. Океаните ќе станат многу покисели и коралите нема да можат да создаваат гребени, од што ќе остане последица – отсуство на гребени. Отсуството на гребени ги има одбележано последните пет големи ...
| | веќе видена

Секоја геолошка епоха има свое име – создадено според состојбата во која Земјата се наоѓа и главните услови кои владеат во тој период. Моментално Земјата се наоѓа во таканаречената ера на човекот – дефинирана според нашето масивно влијание врз планетата. Нашето влијание го промени лицето на Земјата и последиците ќе останат многу подолго откако нашите градови ќе се срушат и од нив нема да остане ниту трага. Животот на Земјата датира од пред 3500 милиони години, во тоа време бил ограничен само на водената средина – во праисториските океани. Но, еволуцијата си го направила своето – и животот полека почнал да се шири во сите средини. Оттогаш па наваму многу различни видови растенија и животни ги населувале различните средини, и многу од нив – речиси 80% од нив се исчезнати или сосема променети. И со текот на времето и промената на различните услови, наречени се и различите периоди, а денес ние живееме во таканаречената епоха Холоцен. И самиот Холоцен е поделен на многу помали поспецифични делови, последниот од ...
| | веќе видена

Пустината Намиб зафаќа делови од Намибија и Ангола, и во неа се наоѓа најголемиот резерват за ноеви во Африка. Името Намиб доаѓа од локалниот Нама јазик и значи „огромно место“. Со задржување на сувите и полу – сушни услови речиси 55 милиони години, ова е најстарата пустина во светот. Зафаќа површина од 80 900 квадратни километри, поделена е на два дела. Северниот дел е најсувото место во Африка. Јужниот делна Намиб содржи огромно пространство од песочни дини – највисоките и најспектакуларните дини во светот се наоѓаат токму овде. Пустината Намиб е важна локација за вадење на минерали на волфрам, сол и дијаманти. Во оваа пустина живеат многу ендемични и необични растенија и животни, кои се специфично адаптирани за живот во необичните услови во оваа област.
| | веќе видена

Кога се гледа на некои пронајдоци како на пример самолепливите ливчиња и селотејпот, можеби ќе помислите дека ја имаме разбрано науката на лепливоста. Но, експертите сеуште се обидуваат да ги разберат деталите на тоа како некои залепени предмети се одлепуваат. Има два начини на кои лепилата се одлепуваат од површините, и меѓу нив нема некоја средина. Една леплива супстанца може да се однесува или како течност или како цврсто тело. Постои остра промена од цврстата состојба кон вискозното флуидно однесување на лепливите супстанци. Пример за течна леплива супстанца е медот, додека самолепливите ливчиња се пример за цврсто лепило. Разликата е во начинот на деформирање или свиткување на материјалот за да достигне во сите канали и вдлабнатини на површината на која се лепи. Интересен пример е лепливоста на селотејпот. Тој може да се однесува и како цврсто лепило, но може и да се деформира како течно лепило. Со тестирање на различните лепила, научниците заклучиле дека при одлепувањето секој материјал или се ...
| | веќе видена

next