Интелект

Старата Скопска Чаршија е најголемиот пазар на Балканот надвор од Истанбул. Се наоѓа на источниот брег на реката Вардар, чаршијата била центарот за трговија уште од 12 век. Го достигнала својот врв за време Отоманското владеење, постојат преку 30 џамии, неколку карван – сараи, и многу други турски згради и споменици. Чаршијата е поделена на улици – маала според занаетчиските дуќани: златарска, јорганџиска, чадорџиска, ткајачка итн. Иако предоминира исламската архитектура, овде има и неколку цркви. Денес Старата Скопска Чаршија е заштитен споменик на културата. Неколку историски згради во Чаршијата се претворени во музеи. Значајни згради –споменици кои се наоѓаат во склоп на чаршијата се: Безистенот, Саат – кулата, Сули Ан, Чифте Амам, Даут Пашин Амам, Куршумли Ан, Капан Ан, црквите Свети Спас и Свети Димитрија, џамиите Иса Беј, Исак Беј, Мустафа Паша, Султан Муратовата и Јаја Пашината џамија. Покрај чаршијата се наоѓа и Скопското Кале и Камениот Мост. Старата Скопска Чаршија е прекрасен споменик на ...
| | веќе видена

Понекогаш се појавуваат случаи каде луѓе поминуваат низ некоја своевидна состојба на хибернација. Во 2006 година, во Јапонија е спасен човек кој поминал цели 24 дена на планина во снегот. Човекот преживеал некоја состојба на минимална физиолошка активност, органите му престанале со работа, телесната температура му паднала на 21 степен Целзиусов, а метаболизмот речиси целосно му застанал. Зачудувачки, човекот сосема закрепнал. Како се случил овој интересен настан? Дали овој среќен Јапонец успеал да хибернира како мечка и дали оваа способност ја имаат само некои или пак сите ние можеме да го направиме истото? Научниците собираат се повеќе позитивни докази дека сите ние имаме скриена способност за хибернација во дадени услови. Можеби тајната е во водород сулфид – гасна супстанца која може да го намали метаболизмот. Оваа хемикалија се врзува на местото на кислородот во клетките, успешно запирајќи ги сите метаболитички процеси и значително намалувајќи ја телесната температура – досега постигнато кај лабораториски ...
| | веќе видена

Во орбитата на Земјата има стотици сателити со различни намени. Ние издвоивме три особено важни за Земјата и за нас луѓето - Тера, Аква и Аура Тера е мултинационален научноистражувачки сателит, раководен од НАСА кој орбитира околу Земјата. Неговата орбита околу Земјата е синхронизирана според Сонцето. Тој е водечкиот сателит на Системот за Набљудување на Земјата (ЕОС). Тера доаѓа од латинскиот збор „terra“ што значи Земја. Сателитот е лансиран на18 декември 1999 година, а почна со работа во февруари 2000 година. Сателитот со себе носи пет различни сензори за следење на средината на Земјата и променливите состојби на климатските системи. Аква е исто така мултинационален научноистражувачки сателит, раководен од НАСА кој орбитира околу Земјата. Аква ја следи преципитацијата, испарувањето и циклусите на водата. Тоа е вториот по важност сателит во системот за набљудување на Земјата (ЕОС). И неговата орбита околу Земјата е синхронизирана според Сонцето. Аква доаѓа од латинското име „aqua“ што значи вода. Аква е ...
| | веќе видена

Една од најпознатите фотографии од планетата Земја е таканаречена „Сина Џамлија“ на која за прв пат е сликан Антарктикот од вселената, сликана е во 1972 година. Оттогаш па наваму, на неколку години, НАСА објавува нови фотографии од целата планета, серија наречена Сина Џамлија, во чест на првата фотографија од нашиот дом сликана од вселената. Една од последните серии е наречена „Сина Џамлија: Следната Генерација“ на која е покажана Земјата без облаци и нејзината промена низ годишните времиња. Во текот на една година, снежната покривка се шири и се повлекува. Цели континенти смрзнуваат и се размрзнуваат. На пролет, сино зелената нијанса од вегетацијата се шири низ дел од континентите; овој тренд е жив за време на пролет и лето, замира на есен и целосно исчезнува на зима. Сликите исто така откриваат и биолошки и физички процеси кои функционирајќи заедно определуваат како ќе изгледа нашата планета. Пролет Снежната линија во Северна Европа, Северна Азија и Северна Америка се повлекува. Во умерено – ...
| | веќе видена

Со постојаните информации за ширење на свински грип и минатогодишното прогласување на пандемија, некако луѓето се во паника од оваа болест. Но, дали знаете дека постојат многу повеќе зарази кои полесно и побрзо можат да не убијат? Иако здравствените работници се плашат дека вирусот може да мутира во поотпорна форма, сепак нема потреба од страв. Од друга страна, постојат други форми на вирусот на сезонски грип, од кои годишно умираат преку 200 000 луѓе на глобално ниво. А тие не се сите: еве неколку болести кои е тешко дури и да се напишат – метапнеумовирус, коронавирус, риновируси, параинфлуенца, респираторен синцицјален вирус (РСВ) и многу други. Од РСВ умираат околу 20 000 постари луѓе годишно, а е водечка причина за бронхитис и пневмонија кај малите деца, особено на бебињата помали од шест месеци. Но и покрај долгогодишните напори, за овој вирус не е пронајдена вакцина. И во многу случаи, луѓето ги мешаат симптомите и мислат дека имаат грип, кога всушност се работи за РСВ. Грипот се шири кога некој кашла, ...
| | веќе видена

Следниот пат кога мобилниот телефон или некоја друга електроника ќе се однесува чудно без посебна причина, сетете се дека виновни се космичките зраци. Космичките зраци се високо – енергетски протони кои потекнуваат од ударните бранови од остатоците од супернова експлозиите – смртта на џиновските ѕвезди. Пред да колабира, од ѕвездата се исфрлаат огромни количества гасови кои се забрзуваат под дејство на магнетните вибрации и на тој начин од забрзаните честички се создаваат космичките зраци. Космичките зраци постојано паѓаат на Земјата. Високо енергетските „примарни“ зраци се судираат со атомите во горниот слој на атмосферата и ретко достигнуваат до површината на Земјата, а од овие судири се избиваат „секундарни“ честички кои достигнуваат од нас на површината. Познато е дека радијацијата емитирана од овие космички зраци може да предизвика абнормално и често мистериозно однесување на некои електронски апарати, во зависност од чувствителноста или ранливоста на мемориските чипови на енергијата која ја носат ...
| | веќе видена

Еден од најпознатите облакодери на светот, зградата Крајслер е класичен пример на Арт Деко архитектура и се смета за една од најубавите згради во Њујорк. Има максимална висина од 319 метри и има 77 катови и 32 лифта. Изградбата е започната во 1928 година, кога постоел интензивен натпревар во Њујорк за градење на највисоката зграда во светот. И покрај брзото темпо на градење – изградена е за само две години, ниту еден работник не загинал за време на изградбата.
| | веќе видена

Кога купувачот ќе погледне некоја цена што завршува со 99, многу често не ја забележува екстремно ефективната тактика на продажба. Можеби изгледа смешно за цената да е за еден денар пониска од заокружен број – особено при пресметката на данок и завршни сметки, но оваа тактика за продавање е многу ефективна повеќе од стотина години. И историчарите не можат со сигурност да определат кој ја започнал оваа пракса, но однесувањето на купувачите дефинитивно објаснува дека е многу ефективна а продавање на стоките. Завршувањето на цената на 99 е засновано на теоријата, бидејќи читаме од лево кон десно, првата цифра од цената веднаш ни го одвлекува вниманието. Затоа, пологично е купувачот да купи производ кој чини 499 наместо 500 денари – едноставно затоа што цената започнува со 4 и изгледа како подобра зделка одошто цената која почнува со 5. Исто така, кога се купуваат повеќе производи, нашиот мозок има тенденција да „не се замара“ со процесирање на целата сума, особено за поевтините производи, и затоа често не ги ...
| | веќе видена

За да се класифицира како вистински минерал, супстанцијата мора да биде цврста и да има кристална структура. Минералите се многу важни супстанци од кои рентабилно се произведуваат посакуваните елементи. Науката која ги изучува минералите се вика минералогија.
| | веќе видена

Една јапонска компанија направи машина кој ги претвора пластичните кесиња во нафта за гориво. Сега останува уште проблемот со емисијата на јаглероден диоксид. Идејата за таква технологија е многу одамна, и бидејќи пластичните кеси се направени од нафта, замислив и можен е и обратниот процес. И денес постојат неколку фабрики низ светот кои годишно конвертираат илјадници тони пластика во гориво. Но, јапонската машина за конверзија на пластика во гориво е единствена, затоа што може да биде инсталирана во домашни услови, а не само во индустриски колони. За сума од околу 10 000 долари можете да си добиете еден ваков апарат кој троши само еден киловат струја за конверзија на еден килограм пластика во еден литар нафта. Еве мало објаснување за принципот на работа на оваа машина. Ова решение не загадува, и е целосно затворен процес кој ја загрева пластиката, ги заробува пареите и ги пренесува преку комплицирана мрежа од цевки и комори. Ова ги лади пареите и ги кондензира во нафта. Оваа нафта може да се употребува во ...
| | веќе видена

Во последно време, многу производители на сокови се префрлија од употреба на пченкарен сируп кон шеќер за засладување на газираните пијалаци. Ова е делумно поради недостатокот на пченка, но исто така многу луѓе веруваат дека шеќерот е поздрав или поприроден одошто фруктозниот пченкарен сируп кој се употребуваше претходно. Но, и многу производи се рекламираат дека се „без шеќер“, и секако, сите се согласуваме дека луѓето јадат премногу шеќер. Според ова, природно е да се постави прашање: дали шеќерот е лош за нас? Консумацијата на шеќер е поврзана со повеќе здравствени проблеми почнувајќи од кариес па се до прекумерна тежина, но тешко е да се постават дефинитивни врски помеѓу шеќерот и лошото здравје, бидејќи храните богати со шеќер најчесто содржат и многу масти. Исхраната која содржи многу шеќер е секако нездрава, што не мора да значи дека самиот шеќер е нездрав. Многу родители се претпазливи кога станува збор за давање слатки на децата, особено поради популарниот мит дека шеќерот ги „збеснува“ децата во ...
| | веќе видена

Во понеделникот се случи најсилниот соларен одблесок забележан во последниве неколку години. Магнетните пореметувања кои ослободиле огромни количества наелектризирани честички се очекува да пристигнат на земјата ноќеска, и се очекува појава на поларна светлина – аурора – на многу поголеми размери од досега видените.
| | веќе видена

Нова направа која може да ја заробува корисната енергија од многу мали вибрации може да овозможи нов начин за напојување на електронските направи, на пример со батерии кои самите се полнат. Направата која трансформира вибрации во енергија може да зароби и до 10 пати повеќе енергија одошто е можно со конвенционалните апарати. Научниците употребиле процес познат како пиезоелектричен ефект, феномен при кој определени кристали и материјали, кога ќе се свиткаат или истегнат, произведуваат електрична енергија. Новиот апарат го зголемува интервалот на вибрациони фреквенции од кои може да се заробува енергија. Конвенционалните „пиезо – генератори“ ефикасно произведуваат енергија само на определени фреквенции, значително намалувајќи го нивото на енергија која тие навистина можат да ја заробат и генерираат. Прототипот од оваа направа има десет – кратно зголемување на способноста за генерирање на енергија, и со користење на многу фреквенции ефикасно. Една можна примена би била за летало, каде вибрациите од крилата ќе ...
| | веќе видена

Плажата Седум милји е полукружна плажа со корален песок, а се наоѓа на западниот брег на Гранд Кајман, најголемиот остров од архипелагот Карипски острови. Најпопуларна од сите плажи на Кајманските острови, овде се лоцирани најлуксузните хотели и туристички комплекси. И покрај името, плажата е долга само 5,5 милји (8,9 километри), таа е јавна сопственост и секој може слободно да се движи по неа. Во близина на брегот има неколку корални гребени кои се многу интересни за туристите. Покрај целиот остров живеат и многу раи, кои исто така се интересни за гледање.
| | веќе видена

Луѓето пијат апчиња за речиси сè денес. Но, научниците кажуваат неколку силни совети дека соодветна диета и вежбање можат да бидат ефективни третмани за многу болести. Еве неколку совети како да се справите со седум чести болести без земање на лекарства. Секако, мораме да нагласиме дека никој не смее да ги прекине препишаните лекови додека не се консултира со лекар, но со соодветна дисциплина не – фармаколошкиот пристап во многу случаи може да помогне исто колку и апчиња. Холестерол: Нивото на „лош“холестерол (холестерол со мала густина LDL) може да се намали со едноставно избегнување на храните богати со заситени масти. Исто така, внесувањето на растворливи растителни влакна може да го намали нивото на LDL, како и маргарините засилени со стероли. Намалување на моќта на мозокот: Тренирањето на сеќавањата и другите „вежби за мозокот“ можат да помогнат на постарите луѓе да останат здрави. Но, и физичката гимнастика е многу корисна, покрај менталната гимнастика. Депресија: Регуларните физички активности имаат ...
| | веќе видена

Помеѓу манекенките кои се премногу слаби според општите здравствени стандарди и многуте луѓе чии зголемени половини ги вбројуваат во категоријата на дебели луѓе, дали самите сме способни да си ја процениме својата сопствена тежина? Можеби и не сме способни за ова. Речиси 25% од дебелите или луѓето со прекумерна тежина се процениле себеси како нормални или слаби, додека добар дел од луѓето кои се нормални или слаби кажуваат дека имаат вишок килограми и дека држат диети. Загрижувачки се луѓето кои погрешно мислат дека се дебели и луѓето кои не се свесни за својата прекумерна тежина. Луѓето кои имаат прекумерна тежина и кои не сфаќаат дека се дебели е многу тешко да почнат да јадат здраво и да вежбаат. Исто така, овие луѓе се поподложни на срцеви заболувања, дијабетеси многу други сериозни здравствени проблеми. Според една многу проста логика, ако луѓето кои се околу нас се подебели, тогаш е нормално тоа да се прифати како нормално. Особено карактеристична е женската популација, каде повеќе од 60% од женските ...
| | веќе видена

Сите елементи можат да се најдат во составот на многу различни минерали. Минералите имаат своја кристална решетка и карактеристична кристална структура. Некои имаат многу изразена симетрија, а додека други изгледаат несиметрични. Различните бои се резултат на составот и примесите, но сепак речиси сите минерали изгледаат интересно.
сите 2 | | | веќе видена

Како што климатските промени ја стоплуваат Земјата, океаните реагираат побавно од копнените површини. Но, научните истражувања откриваат дека морските екосистеми се далеку почувствителни и на најмалите температурни промени. Глобалното затоплување предизвикано од човечките активности предизвика покачување на просечната глобална температура за околу 0,6ºС во последните сто години. Во океаните, таа промена е за околу 0,1ºС, но ова стоплување се случи до длабочина од околу 700 метри, каде што живеат најголем дел од морските суштества. Најчувствителен морски организам на температурите промени е коралот. Постои сомневање дека ако продолжи овој тренд, ќе настане побелување на коралните гребени – симбиотските алги ќе изумрат, а тоа ќе доведе до масовно изумирање на цели корални гребени. Други организми кои се сериозно засегнати од температурата се малите ракчиња, многу важна алка во синџирот на исхрана. Со зголемувањето на температурата на океаните, овие ракчиња се размножуваат во многу помал број, што пак ги ...
| | веќе видена

Калемегдан е тврдина и парк во центарот на Белград. Тој е поставен на гребен кој го надгледува Големиот воен остров и сливот на Сава во Дунав. Од Калемегдан може да се види еден од најубавите погледи во Белград. Калемегдан е јадрото и најстариот дел на Белград и со векови градската популација била концентрирана внатре во ѕидовите на тврдината, и историјата на тврдината е речиси стара колку и историјата на Белград. Овде се наоѓа и најпопуларниот парк во Белград, кој има многу извртени патеки за пешачење, затскриени клупи, живописни фонтани, статуи како и древна архитектура и неверојатно убави погледи кон реките Дунав и Сава. Калемегдан е вистинска зелена оаза во урбаниот Белград.
| | веќе видена

Само малку реална наука преплетена во холивудските научно – фантастични филмови може да ги инспирира следните генерации на физичари, астрономи и биолози. Иако филмската наука не мора да биде целосно прецизна, се додека таа предизвикува љубопитност кај гледачите, може да ги насочи кон истражување на научните проблеми и да ги наведе кон наука. Секако, ако филмот е добар. Филмовите не се едукативен медиум, тие се емотивен медиум, но децата се возбудуваат на емоции. Филмовите можат да имаат непроценливо влијание на младите луѓе со отворени погледи и сфаќања. Науката се појавува во многу филмови. И многу филмски работници работат многу напорно за да ја „погодат“ науката. Но, многумина прават и грешки кои можат да бидат или разбирливи или пак исклучителни. Иако многупати некои грешки се очигледни или пак смешни, самиот филм предизвикува младите гледачи емоционално да се навлечат на науката која е прикажана таму. Со тоа многу деца почнуваат сериозно да се интересираат во наука и научни прашања. А тоа е првиот чекор ...
| | веќе видена

next