Секој се обидува да биде најдобар демократ. Меѓу различните демократии денес постојано се појавуваат сите политички противречности и несогласувања. Дури и војната е демократска постапка против погрешната демократија. Џорџ Буш ја оправдуваше војната во Ирак со тоа што тој е поголем демократ од Садам Хусеин. Изгледа дека станало невозможно да не се биде демократ. Дали причината можеби е во тоа што се наоѓаме непосредно пред крајот на познатата форма на демократијата? Тоа ќе се покаже. Меѓутоа, извесно е дека поимот демократија мора да се објасни. Да почнеме со една противречност. Од една страна, филозофирањето е нужно демократско. Веднаш ќе објаснам зошто. Од друга страна пак, повеќето филозофи, вклучувајќи ги Платон, Хегел, Ниче, Хајдегер, Витгенштајн, Делез, па и мене, споделуваат политички убедувања кои, земени во вообичаената смисла на зборот, апсолутно не се демократски. Ова, исто така, треба да го објаснам. Постои противречност помеѓу вистинитата природа на филозофијата, која му одговара на демократското ...
сите 2 | | | веќе видена

„Бидејќи за него веќе немаше темница, и, без сомневање, како Адам пред падот, можеше да види и во мрак.“ Телото на мојот татко беше глобус на стравот Неговото тело нам ни беше непознат град Криеше дека веќе бил таму каде што се упатил Писмата му беа соба во која ретко престојуваше Во нив логиката на неговата љубов можеше да расте. Телото на мојот татко беше град на стравот Беше единствен сведок како тој страв танцува Криеше каде бил за да можеме да го изгубиме Неговите писма беа соба а телото исплашено Ја достигна смртта кога умот му потона. Последниот ден се заклуча во соба со две шишиња џин, а после падна колку што е долг па крвта во мозокот му премина во други оддели дотогаш необлеани со каква било течност почина во мигот на некоја нова рамнотежа. Животот му беше застрашувачка комедија и мајка ми се разделуваше од него многупати. Тој втрчуваше во тунелите маѓепсан од белото око на локомотивата и еднаш нагло се беше прославил кога на Цејлон успеа да застане перахара ‒ цела поворка од ...
сите 2 | | | веќе видена

кога трчав слободно низ мојот град... кога имав простор да сонувам и да верувам дека светот ќе биде огледало на она што сум, на она што го посакувам... Фотографијата е од архивата на мајка ми, која ja забележала мојата слободa, радосната заитаност кон иднината, додека македонските градители го градеа модерното Скопје... Во позадината е ГТЦ во изградба. Поуката на приказнава следува подоле, во кусиот запис на Франц Кафка: „Ах, рече глувчето, жалејќи ѝ се на мачката. Светот од ден на ден сѐ повеќе се стеснува. На почетокот беше толку широк што страв ме фаќаше. Трчав, трчав и се почувствував среќен кога конечно, лево и десно видов ѕидови. Но тие долги ѕидови толку брзо итаа еден кон друг што веќе ме смачкаа и ме втераа во аголот каде што е стапицата во која сакаат да се втурнам. 'Треба само да го промениш правецот на трчање', му одговори мачката.“
| | веќе видена

Станува очигледно дека пропуштаме добри шанси. Моето раѓање свечено се поклопи само со годишнината на бракот на Винстон Черчил. Не прокрвари никаков споменик, никакви инструменти не се беа договориле времето да биде посебно. Било нешто сезонско, безначајно. Се тешам со мајчиниот осми месец. Додека својата бременост ја препотувала на Цејлон а слугинката се гегала по тревата со ладен пијалак на послужавникот, и додека во посета ѝ биле неколку пријателки за да ѝ се најдат во таа состојба, и додека јас сум ги цедел животните сокови ‒ Волас Стивенс седел во Конектикат со чаша оранжада на масата и било толку топло што имал само куси панталони додека на задната страна на некое писмо почнувал да го пишува „Дотераниот човек со брада“. Таа ноќ додека мајка ми спиела и додека големиот стомак ѝ го ладел вентилатор во спалната соба Стивенс составувал зборови кои прераснувале во реченици па ги чистел, ги тенчел, ги обликувал, страницата наеднаш станувала мисла таму каде што ништо немало, ...
сите 3 | | | веќе видена

Не само непријатна туку и опасна ситуација. Оти Зрелите од ништо не се гнасат толку колку од незрелоста и ништо не им е толку одвратно. Тие лесно поднесуваат секакво најревносно уривање, само ако одвива во рамките на зрелоста; не им е страшен револуционерот што побива еден зрел идеал со друг и, на пример, Монархијата ја урива во прилог на Републиката или, пак, обратно, Републиката ќе ја нагризе и ќе ја изгнете со Монархијата. Секако, со задоволство гледаат како се крева прашина околу некоја зрела, сублимирана работа. Ама, ако кај некого надушкаат незрелост, ако надушкаат пилиштар и мрсулко, тогаш ќе му се нафрлат, ќе го исколваат како лебед патка – со сарказам, со иронија, со потсмев ќе го утепаат, нема да дозволат гнездото да им го валка најденчето од светот од кој тие одамна се одрекле. Значи, како ќе заврши тоа? До каде ќе стигнам на тој пат? Врз каква основа (размислував) во мене настана тоа заробеништво на недоразвиеноста, тоа запаметување во зеленилото – дали затоа што потекнував од земја што особено ...
сите 2 | | | веќе видена

‒ Слободни сте? ‒ Да повелете. ‒ До Воена. Го стартувам возилото и погледнувам во патничката. Млада девојка, меѓу 25 и 30 години. Плаче. Возам по Илинденска и некој ѝ се јавува на телефон. ‒ Завршивме ‒ одвај прозборува, но тој е изгледа упорен и таа веќе гласно плаче. Возам. Возам. Нејзиниот мобилен одново ѕвони. ‒ На Илинденска сум, кај Штала. Не доаѓај. Не поминуваат ни десетина секунди и ми вели да застанам. Застанувам. Набргу до мене застанува Форд Фокус и младо момче истрчува и доаѓа до нас. Таа излегува и стои и плаче. Момчето ја прегрнува и ја бакнува. Го исклучувам таксиметарот. Стојат прегрнати до мене и се гушкаат и плачат. ‒ Колку треба, мајсторе?‒ ме прашува момчето по неколку минути. ‒ Толку колку што искуцал таксиметарот ‒ му одговарам. Ми ги дава парите и погледнува кон неа. Погледот му е повеќе од љубов. ‒Фала, мајсторе ‒ ми вели. Фотографија: NYC Taxi Drivers 2015 Calendar
| | веќе видена

Во протестниот камп пред владата вчера разговаравме за писателот и режисерот Бертолт Брехт (1898‒1956). Ете пригода и овде да кажеме некој збор за еден од највлијателните уметници во 20 век, чишто влијание, за среќа, сеуште трае и придонесува за нови помрднувања и бришења на границите меѓу испреплетените полиња на уметноста, политиката и општеството. Брехт уште во најмладите креативни години сфатил дека општествените и уметничките каузи се неразделно врзани. Во 1920 години, кога имал само 22 години, тој пишува: „Додека ги средувам своите стихови низ главата ми се врти примерот на Роден кој сакаше своите ’Граѓани на Кале’ на пазарот да ги постави на толку ниско постоље за живите граѓани да не бидат пониски... Така и песните, треба да се тука, меѓу луѓето.“ Истата година, наесен, конципирајќи ја драмата „Давид“, Брехт пишува дека е неопходно тесно да се поврзат мотивите и дејствието на драмата со политичките настани. „Целата психологија треба да се раствори во акција ‒ бидејќи политиката е премногу ...
| | веќе видена

„Никогаш веќе нема да ги набљудувате луѓето на ист начин како претходно“ – напиша Малком Гладвел, британско канадски новинар и писател, на книгата на Пол Екман „Разоткриени сеќавања“. Кога еднаш ќе почнете да се интересирате за психологијата, говорот на телото или воопшто за истражување на човечкото однесување, со секој новооткриен податок, ново знаење и вашиот поглед на човекот мора да се менува. А што ќе се случува, ако дозволите оваа тематика да ве вовлече во своето интересно поле на истражување до таа мера да почнете како Екман да ги испитувате деталите на деталите, односно оние најситните, најпроблематични за занализа, изрази на лицето – микроекспресиите? Се случува токму тоа луѓето да ги набљудувате од друг агол – аналитички. Анализирајќи го речиси секое движење, секоја ситна мимика изразена на нечие лице, веќе не можете да водите најобичен опуштен разговор. Заради тоа, занимавањето со оваа тематика може да биде колку корисно, толку и штетно, освен ако самата професија не ви е во полето на ...
сите 2 | | | веќе видена

Јас сум ветар Пајачко чекорче на твоите Убави црвени усни. Препев: П.В.
| | веќе видена

Издавачката куќа Бегемот од Скопје неодамна го објави романот „Фердидурке“ од полскиот писател Витолд Гомбрович, во превод на Филип Димевски. На Окно ќе пренесеме извадоци од романот во три продолженија. „Фердидурке“ или - Големата маскарада е метафоричен роман на Гомборвич, прогласен за најпознат и најкреативен полски роман на XX век, преведен на многу јазици. Главниот лик на романот е 30-годишниот почетник литерат Јузефчо, кој е неочекувано посетен од бескомпромисниот професор Пимко и е вратен назад во училиште. Сегашноста одеднаш се наоѓа во минатото и станува реалност за Јузефчо. За време на престојот во училиштето тој е изложен на процесот на таканареченото „напупување“, односно на процесот на инфантилизација на школската младина. Следуваат голем број гротескни и сатирични перипетии, кои со својата иреалност, имагинација и зборовите-клучеви, го водат читателот низ романот до самиот крај, не оставајќи го да здивне. Витолд Гомбрович се смета за еден од најголемите полски писатели во историјата на ...
сите 3 | | | веќе видена

Анкетата за потрошувачката на домаќинствата во 2014 година што ја објави Државниот завод за статистика, покажува поразителни податоци за животниот стандард на населението. Сè уште во Македонија постојат семејства што немаат ниту бојлер ниту фрижидер. Уште поалармантно е што статистичарите утврдиле дека состојбата минатата година се влошила во однос на претходната, односно се зголемил бројот на домаќинствата што немаат некој основен апарат за домаќинство, а се намалиле и парите со кои тие, по сите основи, располагаат. Така, минатата година дури 5,7 проценти од населението немало електричен шпорет. Тој процент бил помал во 2013 година, односно без шпорет на струја биле 4,8 проценти од домаќинствата. Без фрижидер се 2,2 проценти од домаќинствата, што е зголемување од 0,6 проценти во однос на 2013 година. Машина за перење алишта немаат дури 9,8 проценти од домаќинствата, а без правосмукалка се 12,5 проценти од домаќинствата. Сè уште дури 1,8 проценти од домаќинствата во 2014 година изјавиле дека имаат црно-бел ...
сите 4 | | | веќе видена

Кога се борите за вистината и слободата морате да бидете спремни на пресметка. Авторитарните режими никогаш не ја напуштаат власта без крвопролевање и борба. Овие режими се користат со лукавство, рече српскиот режисер Златко Паковиќ кој денеска гостуваше во антивладиниот камп на „Граѓаните за Македонија“. Паковиќ е првиот гостин од странство кој им се обрати на камперите пред Влада. Во разговор со Владимир Милчин и Никола Гелевски, тој ја спореди ситуацијата во Македонија со онаа од времето на Милошевиќ во Србија. Појавата на национализмот тој ја издвои како сличност помеѓу српското општество тогаш и македонското денес. – Национализмот е ништавило во движење кое уништува се пред себе. Најлоша и најзастрашувачка општествена болест. Парадокс е тоа што национализмот во себе нема никакви националистички својства. Секој националист го мрази сопствениот народ, од таа омраза се храни и мрази други народи. Национализмот е одговор на сите фрустрации – подвлече тој. Како што рече Паковиќ, за време на поранешна ...
сите 2 | | | веќе видена

Кога ќе се изгориш од млекото, ќе дуваш и на ајран. Владата решила да ги унифицира излозите на старите дуќани во Скопската чаршија. Дури во оваа намера и да има нешто добро - од некоја засега тешко согледлива перспектива - тоа што во изминативе години го направи власта во јавниот простор, во културата, особено во толеранцијата и почитувањето на различностите планот не може, а да не изгледа морбидно. Да не е насилничко-заканувачки: ништо нема да нè запре додека не направиме или не преправиме за сè да биде, да изгледа - фасади, излози, медиуми, ставови - така како што сакаме и како што ние мислиме дека треба. Во тој неразумен поход за унифицирање, униформирање, изедначување, за едноумие, власта гази и уништува сè што не успева насила да се пикне во шемата: еден водач, една партија, еден народ. Жртвите се неброени, последиците далекусежни: уништени архитектонски дела (со монтирани, сечени и лепени стиропорно-барокни фасади), паркови (со претворање во градежни парцели), медиуми (со нивно уредување од Центарот ...
| | веќе видена

Како што веќе напишав во еден претходен текст, (текстот „Обединување“), во која било акција мотивот е најбитен. Од кои „краишта“ на нашето битие доаѓа поривот за некое наше дејствување, од тие места ќе добиеме сатисфакција за нашето дело. Ако дејствуваме за СЛОБОДА, ќе се ослободиме. Ако дејствуваме за МИР, ќе се смириме. Пред некој ден видов еден фрагмент од репортажа на телевизијата Телма со прашања зашто камперите од пред Владата и пред Парламентот не се смиреле и не се здружеле. Јас не се сеќавам кој ја водеше таа репортажа, меѓутоа репортерот очигледно ја промашил поентата околу феноменот ПРОТЕСТИ што се случува во градот Скопје овој историски месец мај. Имено, овие луѓе од двата кампа не се скарани, па сега да се смируваат. Не се разединети, па сега да се здружуваат и обединуваат. Суштинската разлика е во концептот, стилот на живеење, во ставот или анти-ставот. Знам дека во Кампот на Слободата поставен пред Владата луѓето протестираат за почитување и остварување на уставно загарантираните права и ...
| | веќе видена

Српскиот соло изведувач „Мршави пас“ за прв пат се претставува пред скопската публика во културниот центар „Кула“. Неговиот концерт ќе се одржи на 23 мај (сабота) со почеток во 20.00 часот. Овојпат тимот на „Кула“ ви најавува еден неверојатен спој на електрична гитара свирена наопаку (бас жиците се долу, а горните се горе) и хумористичен вокал во комбинација од панк, рок и електро-блуз ритмови. По музицирањето во низа гитарски панк-рок состави (Јадост, СФРЈ, Јебига, Жаотекс, Џузепе Карабино), Милан Мандиќ продолжува да ја гради својата кариера како соло изведувач под псевдонимот „Мршави пас“. Досега има издадено шест албуми за независната етикета „Лисен Лаудест“ од Загреб. Неговиот музички израз може да се окарактеризира како игра со музичкиот шаблон, резбарење на стандардниот звучен формат и употреба на што пошашави аудио егзибиции. Мошне е тешко звукот на „Мршави пас“ да се смести во некоја адекватна категорија, со оглед на тоа дека голем дел од композициите се работени сосема извртено. Неговата ...
сите 3 | | | веќе видена

Во одредени периоди, тоа би можеле да бидат Дванаесетте коледарски ноќи, нашите мажи, од кои со караници се раздвоивме, имаат одредена моќ над нас. Тоа не смеат никогаш да го дознаат. Можните среќни констелации нека им останат скриени, бидејќи на слични такви никогаш веќе нема да се понадеваат, а и ние во седумте достапни години им останавме чудно туѓи. Овој текст ќе го направи она што преостанува. Да ги зацврсти во деновите, кога од нас ништо не можат да добијат. Секогаш во погрешно време ќе посегнат по телефонот, а тоа ќе делува така што со години ќе останеме верни на нашата последна љубов. Препев: П.В. Сара Кирш (Sarah Kirsch, 1935-2013) е една најголемите германски поетеси. Објавила повеќе од 40 книги поезија и поетска проза. Со својот живот и со своето дело таа зборува за германската стварност многу повеќе од актуелните историски и филозофски расправи. „Причините зошто пишувам се поклопуваат со причините зошто живеам“, беше поетското и животното кредо на Сара Кирш.
| | веќе видена

Кога во март годинава уметницата Рупи Каур на Инстаграм го сподели сопствениот автопортрет на кој авторката лежи во кревет, свртена со грб кон гледачот, фотографијата двапати беше отстранета од оваа социјална мрежа поради две дамки, на креветот и на панталоните на авторката. Дамките се од менструална крв и упатуваат на тоа дека авторката за време на фотографирањето имала менструација. Инстаграм заклучи дека приказот на жени со трага од менструација ги крши нивните одредби за тоа што смее, а што не смее да се појави и ја отстрани фотографијата. Инцидентот отвори расправа за тоа како женските тела во медиумите се сексуализирани, стивнати, депилирани. Каур не е единствената чија што слика е отстранета од социјалните мрежи. Тука е и девојката во долна облека , со какви што се преполни социјалните мрежи, која е отстранета затоа што има некој килограм повеќе, како и австралиското списание чии женски модели не се беспрекорно депилирани . Медиумите, во кои владее патријархат, наметнаа стандарди за женското тело, ...
| | веќе видена

Додека Македонија се наоѓа во најсериозната политичка криза од нејзиното осамостојување, во време кога власта е компромитирана по секој можен основ, Никола Груевски го собира своето членство на контрамитинзи, контракампувања и други контрашки активности, само за да покаже масовност и компактност во партијата. Меѓу најважните прашања чијшто одговор јавноста со нетрпение го очекува е тоа дали ДУИ ќе остане во коалиција со партнер кој во една од „бомбите“ што ги објави опозицијата зборува за „конечно расчистување со Шиптариштата“. Подолу можете да погледнете видео од колона митингаши од ДПМНЕ кои се упатуваат кон митингот „Македонија силна“ на булеварот под стоковната куќа „Мост“ и со песна ги поздравуваат „клетите Шиптари“. Во позадина се слушаат извици „уа“ и негодување од Албанците и граѓаните од други етнички заедници кои во тој момент се наоѓаат во чаршијата. Koaliciskite partneri na Ali i Menduh i nivnite covecinja, denes vo izvedba na tradicionalnata pesna za iskazuvanje ljubov kon "Siptarite". Reakciite ...
| | веќе видена

Српскиот режисер, колумнист и антифашист Златко Паковиќ денес е гостин во протестниот камп пред владата. Тој ќе учестува во дебата, а ќе има и видео проекција на неговата претстава „Ибзеновиот непријател на народот како Брехтова поучна пиеса“ . Во 18 часот ќе се одржи разговорот на тема „Театарот, стварноста и Брехт“ , каде гостин ќе биде Паковиќ , колумнист на белградски „Данас“. Домаќини се Никола Гелевски , уредник на порталот Окно, и Владимир Милчин , професор и режисер. Во 20 часот во Кампот ќе има презентација на тема „Новите улици во Скопје и темелните права на граѓаните“ . Ќе бидат претставени резултати од истражување спроведено од „Плоштад Слобода“ . Преку истражување на шест улици во три општини низ главниот град истражувани се практиките при реновирање на улиците и нивните ефекти врз пешаците, велосипедистите, луѓето со пречки во движењето, повозрасните граѓани, како и последиците врз животната средина. Говорници и модератори на дискусија се Ивана Драгшиќ и Никола Наумоски . Пред дебатите во ...
сите 11 | | | веќе видена

Ние со децении на часовите по книжевност во транс им повторуваме на нашите студенти една востановена мантра, дека имаме најдобра литература во светот. Па сепак, кога ќе го отворат светскиот канон, нашите студенти гледаат дека нашата литература никаде ја нема; значи, ние ги лажеме. При што светскиот канон не ни е виновен заради тоа што нас нè нема во него. Тие едвај чекаат литература што ќе биде универзално прифатена, за да може да ја продаваат и да ја проучуваат. Кога на часовите по книжевност ќе добијам прашање: „Зoшто да го читам Коле Неделковски, а не Виктор Иго“, признавам дека немам естетски, имам само национален одговор. Но, на моите студенти таков не им треба. Тие веќе доаѓаат како носители на оваа култура, не им треба некој дополнително да им го набива националното на нос. Тие само искрено прашуваат дали постои Македонец што ќе ги натера да не спијат до пет изутрина, како што не спијат заради Достоевски. Што би им одговориле вие? Кога читам дека причината што нè нема во светскиот канон е дека не ...
сите 2 | | | веќе видена

next